Dominee de Jong schrijft in Het Kompas over een reservoir met kerkgangers die als kippen op het voer afkwamen. Inderdaad, dat verschijnsel is praktisch verdwenen... Was het typisch hervormd of typisch Rotterdams?
Ik denk primair hervormd, domineeskerk, maar ook grootsteeds, veel kerkplekken in een klein gebied. Delfshaven had vier kerken, acht predikanten. Er was het mechanismen van de kippen, de kerkgangers, en dat van het voer, de voorgangers die rouleerden over de kerken..
Hoe kerkte ik in mijn kinderjaren; we woonden in de wijk van dominee Vos, de kerk was de Nieuwe Kerk, 's-Gravendijkwal 134.
Voor ons niet zijn liturgische negen-uur-diensten met eucharistie!
Dus half-elf, de ene week de jonge dominee Schipper, de andere week de oude Diepersloot de kerk was dan half zo bezet.Regelmatig vonden mijn ouders in de wekelijkse Rotterdamse Kerkbode alternatieven: de ‘Mathenes' als er een Jeugd- of Gezinsdienst was, zeker met ds. Quartel gonsde het er, een feest, afgeladen! Of we sliepen uit, gingen naar de namiddagdienst in de Mathenesserkerk, wanneer de Delfshavense predikanten bij toerbeurt voorgingen. Of we gingen naar de ‘Kerkdienst voor Iedereen' in de Oude Kerk, ook bekend als de Zeven-uursdiensten; aansprekende predikanten uit de provincie, koorzang, een solist of  trompetsolo. Ook hier moest met stoelen worden gesleept om iedereen een zitplaats te geven. En er waren ook  de ‘bijzondere diensten' in de nieuwe Pauluskerk. Eveneens om 7 uur, ook voorgangers van buiten, de sfeer was academisch.
De ommekeer.
De bevolking verhuist naar nieuwe wijken. De kerken worden leger. Predikanten gaan met emeritaat, wijkgemeenten worden opgeheven, kerken afgestoten. Een vicieuze cirkel.
Het reservoir ontstaat!
Uit de kerkbode die dan Hervormd Rotterdam heet, kiezen we diensten buiten Delfshaven.
In de juist herbouwde Laurens vinden we nog net een plekje als Amsterdammer Buskes preekt. In het Trefpunt horen we Glashouwer van de dan nieuwe EO. Bonders bezoeken de Koninginnekerk of Trefpunt: ds Kleermaker. Hoeveel huwelijken zal hij in vacature-perioden niet in de Oude Kerk hebben gesloten? Ook hij ging met emeritaat.
Het reservoir bleef. Tot de emeriti te oud werden om te preken en de kippen stram werden, stierven.
Enkelen fietsen nog rond, treffen elkaar in de Prinsekerk als Bert of Nette preekt.
Sommigen van die kerkenraad houden dan vrije zondag.
Eens domineeskerk, altijd domineeskerk.

Ronald van der Meer