Meditatie Kaarsjesavond 16 dec 2008
Erasmus
Deze winter is er in onze stad veel Erasmus. Overal in de stad kom je zijn uitspraken tegen. Mij trof een zin kennelijk ook van hem toen ik een paar weken terug langs het Boymans naar huis fietste. `Niemand wordt voor zichzelf geboren...!' zo las ik onderweg. Ik was juist in het oogziekenhuis geweest, daar had men mij niet blij gemaakt over mijn ogen. Het was even een beetje crisis op de fiets. Ik dacht juist: voordat het duister daalt, ga vanaf nu gewoon voor jezelf zoals zo'n beetje heel de wereld doet! Maar daar troffen mij op een grote muur - gelukkig geen bankgebouw - de woorden van Erasmus als een boodschapper uit vreemde verten.
Ik weet niet hoe de zin verder gaat bij Erasmus. Ik vermoed weinig spannend. Maar ik had op mijn fiets meteen zoiets als een kerstboodschap te pakken. Ik voelde ook meteen protest in me op spelen, dat hebben meer mensen als het gaat om de boodschap van het Kerstfeest. Vooral bij de boodschap . Crisis of geen crisis, over de kerstkosten bij Albert Heijn bijvoorbeeld hoor je bij de kassa weinig mensen protesteren. Hooguit denk je zo vlak voor de kerst: wat zijn winkelwagentjes hier toch klein?
Maar over God en zijn verschijnen in ons midden in het Kind van Maria - Jezus is zijn naam- en dat God in dit Kind ons aankijkt en met zijn liefde ons even heel na komt en aanspreekt - daartegen verzet zich al gauw iets in ons.
Iedereen gaat toch voor zich zelf?
Zo voelde dat ook bij deze boodschap: Niemand wordt geboren alleen voor zichzelf? Maar zo leeft toch zo ongeveer iedereen? Geen mens hoeft ver om zich te heen kijken om te kunnen vast stellen dat in onze wereld wel heel veel mensen vooral full speed voor zichzelf gaan, hoeveel andere mensen daarvan ook de dupe worden en hier en daar in een echte crisis kunnen belanden. Over hun huis, hun pensioen, hun spaarcenten in Amerika of IJsland, hun aandelen bij Fortis. Straks misschien ook je baan. Wie een beetje hang heeft naar cynisme, had dit jaar ruim genoeg om zich aan te laven. Zeker de laatste maanden. Alle dagen is het crisis crisis. Je kunt geen tv aanzetten, geen krant open doen. Miljarden worden gepompt in banken en bedrijven waar tot voor kort toch meer dan goed verdiend werd? En nog is het einde niet. Gingen al die mensen niet voor zichzelf? Waarom jij dan niet? Waarom ik niet? Dat doet toch iedereen?
God ging niet voor Zich zelf
Wacht even. Van het Kerstfeest heb ik altijd begrepen dat
het daar gaat om de geboorte van Iemand die totaal niet voor zichzelf ging. Om Jezus, de zoon van Maria, de zoon van God. Een Mens aan wie God laat zien hoe sterk Hij voor ons gaat. Tot in een beestenbak en tot aan een kruishout.
God had het zo te zeggen ook kunnen laten, kunnen zwijgen, iets puur voor zichzelf beginnen. Iets moois op Mars, wie zal het zeggen, op Venus, nog mooier. Maar nee, God kwam naar ons. Ook naar Rotterdam. In Jezus kijkt Hij ons heel direct aan.
Dat te horen, vind ik elk jaar weer heel bijzonder. Zo direct, zo puur zich aan ons gevend, komt God misschien ook maar één keer per jaar naar ons toe. De evangelist Lucas vertelt dat ook zo overtuigd. Over een hemel vol licht en `Ere zij God in de hoge', en een voerbak in een ouwe schuur. En herders in een nachtploeg. En vooral Jezus, geboren niet voor zichzelf, maar voor ons.
Dat is het echte verhaal van Kerst.
Ik heb altijd gehouden van echte verhalen.
Ik houd ook niet van malt bier.
Kerst alleen een mooie gedachte?
Deze dagen waren in mijn huis een aantal mannen bezig met vloer bedekken in de gangen en trappen van ons huis. Ik bespaar u wat er allemala aan vooraf ging. Ze werkten keihard. De heren waren geen kerkgangers, begreep ik. Zegt een tegen me: het gaat bij Kerst toch alleen maar om de gedachte van de volmaakte liefde? Ik zeg: dat kun je wel zeggen, maar van alleen een gedachte kan mijn ziel niet leven. Ik wil wel ergens op kunnen staan, het moet wel grond hebben en vast zitten. Wat jij daar op de trap zit te plakken moet goed vast zitten, anders ga ik een keer keihard onderuit, meestal is dat `s nachts als je toch al niet veel ziet. Jezus is het signaal van God zelf. Van God die voor ons gaat. Die ons oppakt. Opvallend vaak in het donker onderaan de trap van ons leven. Je oppakt, troost, vergeeft en de weg wijst.
Zo' God en Heiland hebben we ook wel heel hard nodig. Want als het erop aan komt in onze wereld, de mensen in Kongo noem maar op, wie zal ze echt helpen? Wij hebben dit jaar eindeloos Yes we can gehoord en ook wel zelf gezegd. Absoluut een grootse prestatie zoveel mensen weer hoop te bieden. Maar heel vaak, en altijd op uiterst belangrijke momenten, besef je: we kunnen helemaal niet zoveel. En je maakt ook nog een hoop stomme fouten en op een bepaald moment vliegen de schoenen maat 44 om je oren. Vaak ook nog verdiend.
Of ze schuiven je aan de kant, Ella Vogelaar bijvoorbeeld, ze had haar mantel nog aan. En ineens ben je looser nummer 1 van het jaar, gewoon niet hard genoeg, niet pracht of kracht genoeg. Politicus nummer 1 en looser nummer 1!
God kan
Gelukkig: het is zo weer kerstfeest. God zei: Yes, Ik kom. Wat jullie ook allemaal in mijn richting gooien. Aan lelijke of mooie gedachten. Zo kwam Jezus. Niet voor zich zelf, maar voor ons. Niemand uitgezonderd.
Maar dan kan ook niemand meer menen alleen voor zich zelf geboren te zijn. Laat het licht van Christus je raken, zittend onder je kerstboom. Misschien voor de eerste keer alleen, misschien aangeslagen, misschien met een Fortis- of IJslandsyndroom, misschien heel verdrietig. In sommige huizen - Ella Vogelaar - zal het best een beetje stil zijn dit jaar. Waar leef ik voor?
Laat Christus het je zeggen. Via elk lichtje, elke kerstboom.
Er zijn er dit jaar heel veel verkocht, las ik ergens. Maar liefst 85% van alle nederlanders vieren het feest met zo'n boompje ( 75% vorig jaar). Ook de vloerbedekkers hadden allemaal een kerstboom gekocht, zeiden ze. Vanwege de lichtjes en de mooie gedachten. Ja ja, zei ik. Okay mannen!
Maar Gods boodschap is nog steeds heel helder:
`Vandaag is voor jullie de Heiland geboren, Christus de Heer!' Ergens in de buurt van de voedselbank moet je het gezin kunnen vinden. Wij zijn niet alleen. God is met ons. Jezus werd geboren, niet voor zichzelf.
Laat dat nog eens tot je doordringen. Ik weet niet hoe de zin bij Erasmus verder gaat, maar je zou het zo kunnen doen: niemand wordt geboren voor zich zelf, maar om te leven in het licht van Christus en om anderen te dienen. Zorg dat je bij Hem komt!
Ik eindig met een eenvoudige uitnodiging, die gaat zo:
De weg die loopt naar Bethlehem
Is hier niet ver vandaan
En slechts de kinderen vinden hem
En wie als kinderen gaan
Lieve mensen. Een gezegend Kerstfeest 2008
ds. P.L. De Jong
